Friday, 10th July, 2020
เลือกกระถาง ให้ต้นไม้ในบ้าน
เลือกกระถาง ให้ต้นไม้ในบ้าน

การปลูกต้นไม้ในบ้าน กระถางนั้นก็สำคัญไม่น้อยไปกว่าการเลือกชนิดต้นไม้ ถ้าอย่างนั้นลองมาเลือกกระถางให้ต้นไม้เบื้องต้นอย่างง่ายๆ เพื่อนำไปใช้ในการปลูกต้นไม้ในบ้านและในสวนให้สวยงามกัน

สิ่งสำคัญอันดับแรกคือกระถางควรมีขนาดเหมาะสมกับต้นไม้ กระถางขนาดใหญ่เกินไปจะทำให้เกิดความชื้นส่วนเกินในดินอาจจะทำให้รากเน่าได้ ในขณะที่กระถางขนาดเล็กเกินไปนั้นจะไปขัดขวางการเจริญเติบโต โดยทั่วไปแล้วพืชสามารถอยู่ในกระถางเดิมได้นานประมาณ 2-3 ปี 

เลือกกระถาง : 1

มาสร้างบรรยากาศ ที่ชวนให้นึกถึงการตกแต่งบ้านช่วงปลายยุค 70 ย้อนวันหวานต่างๆทั้งเครื่องเรือนหวาย และภาชนะจักสานสวมกระถางต้นไม้ซึ่งเป็นนิยมช่วงเวลานั้น เวลานี้งานจักสานเริ่มกลับมาได้รับความนิยมอีกครั้งในปัจจุบัน มีการทำเส้นสายให้ดูทันสมัยขึ้น ซึ่งเข้ากันได้ดีกับพรรณไม้แทบทุกชนิดโดยเฉพาะสไตล์ทรอปิคัล

หากไม่ต้องการเปลี่ยนกระถางใหม่ก็ควรแต่งเติมสิ่งของลงไป และใส่ปุ๋ยเพื่อชดเชยธาตุอาหารธาตุอาหารที่เสียไป คอยตัดแต่งทรงพุ่มให้เข้าที่และถอดกระถางเล็มรากเก่าๆ กระถางหรือภาชนะปลูกต้นไม้ที่ดีควรมีรูระบายให้น้ำไหลออกได้สะดวก กระถางใบใหญ่ควรรองก้นกระถางด้วยหินภูเขาไฟหรืออิฐมอญทุบ หนาประมาณ 1 – 2 นิ้ว จะช่วยไม่ให้รากจมน้ำอยู่ตลอดเวลาจนทำให้รากเน่าและส่งกลิ่นเหม็น

เลือกกระถาง : 2

กระถางดินเผา ภาชนะเคลือบสวยๆ หรือแก้วใสใส่ไม้ลอยน้ำ ตกแต่งสร้างบรรยากาศแสนสดชื่นบนโต๊ะทำงานที่ได้รับแสงจากริมหน้าต่าง

กระถางดินเผา ดูเป็นธรรมชาติ สบาย ๆและผ่อนคลาย เหมาะกับต้นไม้ทุกรูปแบบ ดินเผาช่วยเก็บความชื้นได้ดี ขณะเดียวกันก็มีความพรุนของเนื้อกระถางทำให้ระบายน้ำและอากาศได้ดีเช่นกัน

กระถางไม้และตะกร้าสาน ให้ความรู้สึกเป็นธรรมชาติ ข้อเสียคือไม่ทนน้ำ และขึ้นราง่าย จึงไม่ควรวางบนผ้า พื้นไม้ และเฟอร์นิเจอร์ไม้ โดยตรง อาจจะปลูกต้นไม้ลงกระถางพลาสติกและมีจานรองกระถางและซ้อนไว้ด้านในอีกชั้น

กระถางโลหะ เช่น เหล็ก สังกะสี ดีบุก บรอนซ์ มีความหลากหลายของรูปทรง ทั้งแบบโมเดิร์น วินเทจ หรืออินดัสเทรียล กระถางสังกะสีและดีบุก มีน้ำหนักเบาสะดวกต่อการเคลื่อนย้าย ขณะที่กระถางเหล็กมีน้ำหนักมากกว่า กระถางโลหะมักเกิดสนิมได้ง่ายหากมีน้ำขังเป็นเวลานาน และไม่ควรวางในบริเวณที่มีแดดส่องตลอดเวลาเพราะอาจทำให้กระถางร้อนจนเป็นอันตรายต่อรากพืชได้

กระถางพลาสติก ปัจจุบันยังมีรูปแบบสวย ๆ ให้เลือกใช้ ข้อดีคือ ราคาถูก น้ำหนักเบา ทนน้ำ มีสีให้เลือกใช้หลากหลาย การใช้งานภายในบ้านที่ไม่โดนแดดโดยตรง ยังมีอายุใช้งานนานกว่ากลางแจ้ง นอกจากนี้ยังมีกระถางวัสดุสังเคราะห์อื่น ๆ เช่น ไฟเบอร์กลาส เรซิน รูปแบบหลากหลายสวยงาม และน้ำหนักเบามาทดแทนกระถางพลาสติก

เลือกกระถาง : 3

ต้นไม้สวยๆก็ต้องเข้ากับกระถางสวยๆ อย่างกระถางเซรามิกลวดลายแปลกตา แม้ว่าไม้ใบจะมีเฉดสีเขียวเพียงอย่างเดียวแต่ก็มีรูปร่างและลวดลายของใบให้เลือกหลากหลายน่าหยิบมาใช้ ตัวอย่างเช่น คล้า (Calathea) บอนสี (Syngonium) เฟิน (Fern) ลิ้นมังกร (Sansevieria) เป็นต้น

ข้อคิดในการปลูกและดูแลไม้กระถาง

การปลูกไม้ในกระถางควรมีจานรอง เพื่อไม่ให้พื้นและเฟอร์นิเจอร์สกปรกเสียหายจากการรดน้ำ

สัดส่วนของขนาดกระถางและต้นไม้ ไม่มีข้อกำหนดตายตัว แต่ให้ดูตามความเหมาะสม อาจจะลองคิดคร่าว ๆ สำหรับไม้ประเภททรงสูง ความกว้างของกระถาง ควรอยู่ที่ประมาณ 2 : 3 ของความสูงของต้น เช่น ถ้าต้นไม้สูง 15 นิ้ว ความกว้างของกระถางควรประมาณ 10 นิ้ว ส่วนความกว้างของต้นไม้จะมีสัดส่วนของทรงพุ่มวัดระยะจากกิ่งที่กว้างที่สุดกับกระถาง อยู่ที่ประมาณ 3 : 2 เช่นหากทรงพุ่มหว้าง 18 นิ้ว กระถางก็ควรมีความกว้าง 12-20 นิ้ว เป็นต้น อย่างไรก็ตามการเลือกกระถางกับต้นไม้ไม่มีสูตรตายตัว ควรดูรูปทรงต้นไม้ประกอบกันด้วย ถ้าเป็นไม้ทรงสูง โปร่ง กิ่งก้านยื่นออกไปไม่ยาวนักก็ควรใช้ความสูงของต้นเป็นหลัก แต่ถ้าเป็นไม้ทรงเตี้ย มีการแผ่กิ่งก้านออกไปกว้างควรใช้ความยาวของกิ่งล่างเป็นหลัก เนื่องจากกิ่งนี้มักจะเป็นกิ่งที่แผ่ออกกว้างที่สุด

กระถางที่มีน้ำหนักเบา เช่น กระถางพลาสติก ดินเผา สังกะสี ช่วยเคลื่อนย้ายต้นไม้ง่าย ขณะที่กระถางที่มีน้ำหนักมาก เช่น ปูนซีเมนต์ เหมาะสำหรับต้นไม้ที่มีทรงสูง เพื่อให้พยุงต้นไม้ไม่ให้โค่นล้ม

หากใช้กระถางขนาดใหญ่ไม่ควรใส่วัสดุปลูกลงไปจนเต็ม เพราะจะทำให้กระถางหนักเกินไปและ เคลื่อนย้ายลำบาก และให้นำกระถางหรือตะกร้าพลาสติกคว่ำไว้ด้านในเพื่อลดพื้นที่ใส่เครื่องปลูก และช่วยให้กระถางโปร่งระบายน้ำได้ดี

ไม่ควรใส่เครื่องปลูกจนเต็มแต่ให้เหลือพื้นที่จากปากกระถางลงมา 1 นิ้ว และไม่ควรกดดินให้แน่น

รดน้ำต้นไม้อย่างน้อย 1 ชั่วโมงก่อนย้ายปลูกต้นไม้ลงกระถางใหม่ ช่วยให้เครื่องปลูกเกาะตัวกันไม่แตกร่วนง่ายจนทำให้รากขาด และทำให้ต้นไม้ฟื้นตัวเร็วขึ้น

ขอขอบคุณบทความดีๆจากหนังสือ Everyday with Plants ทุกวันมีต้นไม้ 

โดยคุณ ศิริวิทย์ ริ้วบำรุง และจาตุรงค์ ขุนกอง Little Tree สำนักพิมพ์บ้านและสวน